Bryn Mawr College Library Special Collections

illumination from Gordan MS 51

Medieval & Renaissance Manuscripts

MS 17 N. Italy, s. XV

Sulpicius Severus / Vita s. martini, etc.

1. ff. 1r-27r Seueri Sulpitii de uita S. Martini.

[Prologue:] [S]euerus Desiderio fratri karissimo salutem. Ego quidem frater unanimis libellum quem de uita Sancti Martini scripseram seda sua comprimere et intra domesticos parietes cohibere decreueram... et quod sufficit loquatur materia non loquatur auctor.

[Table of Contents:] De sancta conuersatione adolescentie eius et caritate... Subueniat lapsis memor ipse sue pietatis.

[Text:] Plerique mortalium studio et glorie seculari innaniter dediti exinde perhennem ut putabant memoriam nominis sui quesierunt.

Expl.: Martinus habrahe sinu letus excipitur. Martinus hic pauper et modicus celum diues ingreditur.

Sulpicius Severus, De vita Beati Martini, PL 20, 159-184.

2. ff. 27r-45r

[Table of contents:] Ubi postumianus edisserit prosperitatem nauigationis et omnem sue peregrinationis ystoriam... Gallus respondit licet impar sim tanto oneri, tamen prelatis a Postumiano obedientie cogor exemplis ut minimus istud quod imponitis non recusem.

[Text:] [C]um in unum locum ego et Gallus noster conuenissemus uir mihi et propter Martini memoriam ex illius enim discipulis erat et propter sua merita carissimus.

Expl.: Unde prima illius interim mutilando gesta pretereo neque ea attingam que laycus egit ac Monachus nec vero audita ab aliis potius quamque uidi ipse dicturus sum.

Sulpicius Severus, Dialogus I, PL 20, 183-202.

3. ff. 45r-56r

[Table of contents:] Ubi intra amphibalum sibi tunicam latenter eduxit... Ubi Angelus quid gestum nemauso in sinodo Martino nuntiauit.

[Text:] [Q]uo primo igitur tempore relictis scolis beato me uiro iunxi paucos post dies euntem ad ecclesiam sequebamur.

Expl.: Uerum quia de Martini uirtutibus nequaquam explicari uniuersa potuerunt, hec nobis hodie audisse sufficiat, cras reliqua dicemus. Ita pariter accepta sponsione surreximus.

Sulpicius Severus, Dialogus II, PL 20, 202-211.

4. ff. 56r-68r

[Table of contents:] Ubi multitudo hominum insperata occurerit audire Gallum de Sancti Martini uirtutibus locuturum... Ubi sperat solicite inquiri et pie uisitari sepulturam Pomponii.

[Text:] [L]ucessit o Galle surgendum est. Nam ut uides et Postumianus instat. Et hic presbiter qui hesterno auditorium amisit.

Expl.: Nec cum maxime flebili uoce gemeremus omnium lacrimis per nostra lamenta commotis, cum magna quidem Martini admiratione sed non minore ex nostris flectibus [sic] dolore discessum est.

Sulpicius Severus, Dialogus III, PL 20, 211-222.

5. ff. 68v-72r

[C]lemens trinitas et una diuinitas ut autem per sacramentum cognoscatur. Unitas est ab eo et qui est spiritus sanctus... Ut supradiximus in duobus et uterque in ipsum pater in filio, filius in patre, in spiritu sancto, in sancta ecclesia, nunc et immortalia secula seculorum. Amen.

ff. 69r-70r [A]rchadio uero et honorio imperantibus Sanctus Martinus Turonorum episcopus plenus uirtutibus et sanctitate... A passione autem domini usque ad transitum Sancti Martini anni quadragenti computantur.

ff. 70r-v [B]eatus autem Seuerius Coloniensis ciuitatis Episcopus ut honeste uite et percuncta laudabilis dum die dominico loca sancta ex consuetudine...

Expl.: Sed si ad Seueri recurramus hystoriam ipsa hora eum sibi scripsit cum libro uite sue fuisse reuellatum.

ff. 70v-71r Inc.: [E]o namque tempore beatus Ambrosius cuius hodie flores elloquii per totam ecclesiam redolens Mediolanensi ciuitati preerat Episcopus.

Expl.: Ipse enim est laus illius cuius laus ab eius ore nunquam recessit. Nam nos utinam uel simplicem hystoriam possimus explicare.

ff. 71r-72r Inc.: [O]pere pretium est etiam et illud inserere lectioni, qualiter sanctum eius corpusculum in loco ubi nunc adoratur.

Expl.: Nos uero de quanto nostro tempore aut fieri uidimus aut factum certe cognouimus silere nequiuimus.

Gregory of Tours, Life of St. Martin of Tours; Bibliotheca hagiographica latina 5619-5623.

6. ff. 72v-75v Inc.: Uenimus en istuc hic nemo personat heu...

Expl.: Quarta die ipsius mensis missam deuotissime celebrabis. hoc si feceris et in presenti seculo et in futuro patrocinia illius promerebis. Lege ut credas, crede ut uiuas in eternum. Deo gratias.

Tituli Metrici de S. Martino. Bibliotheca hagiographica latina, novum supplementum, n. 5624, b-d. PL 74, 617-674, Carmina Sulpicio Severo attributa.

7. ff. 76r-90v

[Prologue I:] [Q]ui precipit aquam paulo producere petram,hic ualet ingenium molificare meum, unde tuam uitam Zeno sanctissime scribam...

[Prologue II:] [U]obis igitur fratres karissimi breuiter et aperte sancti Zenonis quedam gesta narramus...

[Text:] Eo tempore quo Ualerianus cum filio Galieno fasces Romani Imperii suscepit.

Expl.: quam palam artifex durus nocuit qui magis dolis et regnis quam uiribis confidit protinus sacerdotes apertis inditiis Satam inter filios dei uenisse cognouerunt.

Vita Sancti Zenonis, Bibliotheca hagiographica latina 9010. In MS 17, the Vita is immediately followed by and conjoined with the anonymous Historia translationis Sancti Zenonii. PL 11, 207-214.

Parchment, ff. i + 90 + i, 198 x 141 (134 x 75) mm., modern foliation in both ink and hardpoint. Written in 29 long lines with single vertical bounding lines, full length in black ink; occasionally there are also single horizontal bounding lines above the ruled lines. Ruled in light brown ink. Prickings in upper and lower margins.

I-VI10, VII12, VIII10, IX8. Horizontal catchwords centered in lower margin, verso, accompanied by four similar flourishes above, below, and on both sides (Derolez 12.1).

Written by several scribes, above the top line (unless the upper bounding line has been included) in a humanistic bookhand.

Spaces for all initials left unfilled, with the exception of four 2-line red initials on ff. 3r, 4v, 7v, 8v; guide letters for decorator visible in spaces. Headings and tables of contents in red, almost totally faded.

Binding: Original wooden boards with eighteenth-century blind-tooled leather backing, leather and metal clasp. On spine, gold-tooled: SEU. SVLPITII/ VITA S. MARTINI MSS. On back cover in ink: "Vita B. Martini".

Written in the fifteenth century; the inclusion of the Life of Zeno suggests that it may have been written in Verona, that saint's diocese. Early provenance unknown. Library shelf mark: "533" in ink and on a paper label on inside front cover; on verso of folio i: "MS 32". Two unidentified catalogue entries glued to inside cover, # 5335 and #139; in lead on inside back cover: "#12884". In the collection of the orientalist Sir John Hadden Hindley (1765-1827; bookplate). Sir Thomas Phillipps (MS 6732 on f. 1r, listed in the Catalogus librorum manuscriptorum) acquired it in 1834 from Howell and Steward. In the collection of Howard L. Goodhart (bookplate), and presented by him to Bryn Mawr College (bookplate) in 1943.

secundo folio: [humili]tatis uel

Bibliography: Faye & Bond, p. 435, no. 17.

 

Medieval & Renaissance Manuscripts
Abbreviations Used in Decriptions of Medieval Manuscripts
Full List of Guides to the Collections

Last Update: June 5, 2003